Groen

Wiki NME Podium
 

Groen loont! Animatiefilm over voordelen van groen

25-06-2016
Groen loont! Groen biedt volop voordelen, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid, sociale cohesie en huizenprijzen. IVN heeft een animatiefilmpje gemaakt waarin ze in twee minuten laten zien dat groen loont, en hoe je dat als ouder,... lees verder »

Het dossier groen bevat informatie over natuureducatie. In dit dossier vindt u korte (nieuws)berichten over natuur en educatie en interessante links naar websites.

Heeft u berichten over natuureducatie mailt u deze dan naar erwin@veldwerknederland.nl.

 

Groen in de kinderopvang; een nieuwe uitdaging voor NME organisaties

 

Bowine Wijffels (Cailin Partners) &

Marc Veekamp (Veldwerk Nederland)

 

Inleiding

 

Organisaties voor kinderopvang focussen zich op kwaliteitsverbetering. Natuur is daarbij één van de favoriete thema’s. Daartoe klopt de kinderopvang niet alleen aan bij Veldwerk Nederland maar ook steeds meer bij lokale NME-centra.

2014 is het jaar van de groene kinderopvang. Een mooi moment voor NME organisaties om zich te beraden om deze mogelijke doelgroep. In dit artikel gaan Bowine Wijffels en Marc Veekamp in op de mogelijkheden die er voor NME centra zijn om ondersteuning te bieden aan kinderopvangorganisaties.

Met dank aan de bijdrage van een aantal medewerkers van lokale NME centra (A’dam, Utrecht en Deventer). Deze bijdragen vindt u in de kaders. 

 

 

Kinderopvang en groene pedagogiek

 

De kinderopvang betreft allerlei vormen van niet schoolse situaties waarbij kinderen worden opgevangen. Binnen de kinderopvang wordt een onderscheid gemaakt in dagopvang, BSO (buitenschoolse opvang), peuterspeelzalen, voorschoolse opvang en tussenschoolse opvang. Het gaat om de leeftijd 0 – 12 jaar en de opvang is meestal georganiseerd in leeftijdsgroepen. Soms zijn er gemengde, zogeheten verticale groepen. De kinderopvang in Nederland bestaat uit formele opvang en informele opvang. Voor formele opvang gelden  kwaliteitseisen en alleen  kunnen ouders een kinderopvangtoeslag krijgen.

 

De sector kinderopvang heeft haar roots in de bewaarplaatsen voor kleine kinderen die eind 19e eeuw zijn ontstaan als voorziening voor vrouwen waarvan de man geen of niet genoeg geld verdiende of die geen man (meer) hadden. Sindsdien heeft de sector een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Waar de bewaarplaatsfunctie aanvankelijk centraal stond, is in de tweede helft van de vorige eeuw de pedagogische meerwaarde centraal komen te staan. De kinderopvang is steeds meer gaan opereren als mede-opvoeder en gelijkwaardige partner van ouders, overheid en onderwijs. De gerichtheid op opvoeding en ontwikkeling van kinderen maakt dat de kwaliteit hoog op de agenda van de sector kwam te staan.

Na de laatste eeuwwisseling is de kinderopvang spectaculair gegroeid. Echter de recentelijke economische recessie heeft een einde gemaakt aan deze groei. Daarbij komt het effect van de veranderende financiering van de kinderopvang. Sinds de rijksoverheid een veel groter deel van de kosten van de opvang bij ouders neerlegt is een enorme vraaguitval in de sector opgetreden. Het lijkt er op dat specialistische opvang zoals de groene dagopvang/BSO’s vooralsnog minder hard getroffen worden door de gevolgen van de vraaguitval. De investeringen in kwaliteit staan echter in de hele sector onder druk .

 

Op basis van de Wet Kinderopvang zijn pedagogische kaders ontwikkeld, waar Veldwerk Nederland als één van de partijen over mee heeft gepraat. Deze kaders vormen een breed gedragen gemeenschappelijk inhoudelijk streven naar kwaliteit. Natuur heeft in de kaders voor de dagopvang (0-4) en voor de BSO (4-12) een duidelijke plek gekregen. Tegelijkertijd is maatschappelijk een beweging op gang gekomen rond belang van natuur voor kinderen, o.a. door het boek ‘Het laatste kind in het bos’ van Richard Louv. Deze beide bewegingen hebben de basis gelegd voor de zogenoemde groene pedagogiek. Daarmee kreeg natuurbeleving een echte plek. De relatie kind-natuur is heel lang hoofdzakelijk bekeken vanuit het gezichtspunt van een vak of leergebied in de school (natuuronderwijs) en van het opvoeden van kinderen tot een verantwoorde omgang met de natuur (natuur- en milieueducatie). De laatste decennia zien we, onderbouwd door onderzoek, een verandering van perspectief; ervaringen met natuur zijn belangrijk voor het welzijn en een gezonde ontwikkeling van kinderen .

 

Met een toenemende aandacht voor kwaliteit, is ook de aandacht voor groene pedagogiek toegenomen. Met name het beleven van groen is goed voor de ontwikkelingen van jonge kinderen. Natuurbeleving en natuuractiviteiten zijn goed voor zowel de emotionele, motorische als sociale ontwikkeling van kinderen, zo blijkt uit onderzoek.

 

 

 

Rol van NME organisaties

 

Waar de NME centra zich traditioneel richten op met name het primair onderwijs, verkennen zij de laatste jaren nieuwe doelgroepen zoals het voortgezet onderwijs, het beroepsonderwijs, zorg- en ouderencentra, recreatie- en toeristische bedrijven en, niet in de laatste plaats, de kinderopvang. Tegelijk verandert ook de werkwijze van NME centra naar meer klantgericht en vraag gestuurd.. Hierbij gaat het niet (alleen) om het ontwikkelen van aanbod, maar vooral om in gesprek achterhalen wat de wensen van een specifieke klantgroep zijn. Een benadering die goed bij de kinderopvang past.

 

Zoals gezegd, zit de sector kinderopvang in zwaar weer. Grote investeringen zullen daardoor beperkt mogelijk zijn. De kinderopvang zoekt vooral naar laagdrempelige ondersteuning waarbij de investeringen minimaal zijn. Lokale NME centra kunnen hier goed op inspelen. Met relatief weinig inspanning kunnen zij locaties en activiteiten geschikt maken voor de kinderopvang. De relaties van NME organisaties met diverse lokale natuurverenigingen zijn eenvoudig te ontsluiten voor de kinderopvang.

Veldwerk Nederland steunt al jaren kinderopvang organisaties. Ook in trajecten als ‘Groen

 

Gescoord en ‘Groene Dagopvang’  is goed te merken dat er minder budget is voor grote investeringen zoals de aanleg van een groene buitenruimte. Vaak kan het ook eenvoudiger. Een uitdagende groene buitenruimte is geweldig, maar zelfs zonder een fraaie buitenruimte is natuurbeleving mogelijk.  Veldwerk Nederland legt hiervoor op lokaal niveau steeds vaker contact met de lokale NME organisatie.

Uit alle trajecten blijkt overigens dat voor werkelijke implementatie van natuurbeleving aan de volgende vier belangrijkste pijlers aandacht moet worden gegeven: draagvlak bij management, deskundigheid en enthousiasme bij pedagogisch medewerkers, begrip bij ouders en goede verankering in het (pedagogisch) beleid van de organisatie. Wie alleen investeert in beleid, bereikt weinig. Omgekeerd, alleen de handen in de grond leidt tot frustraties op termijn want de activiteiten worden niet geborgd in de organisatie. Alleen maar activiteiten aanbieden aan de kinderopvang zorgt dus niet voor verankering op termijn, zo is onze ervaring. Managers beslissen, maar ouders en medewerkers zijn cruciaal voor het welslagen van groen in de kinderopvang…! 

Voor meer informatie hierover verwijzen we graag naar de DVD ‘Groen is Gras’ . 

 

Groen gelinkt

Het ondersteunen van de kinderopvang betekent niet altijd aanbieden van materialen. Er is veel meer behoefte aan advies, tips en ideeën om met groen activiteiten te ondernemen. Mocht je echter wel materialen willen aanbieden, kijk dan vooral eerst wat er is. Dat kan bijvoorbeeld via Groen Gelinkt (www.groengelinkt.nl).

Ben je niet bekend met Groen Gelinkt, bekijk dan deze informatie: http://www.groengelinkt.nl/over-groengelinkt.  Wel bekend? Dan kun je direct door naar producten voor de kinderopvang: http://groengelinkt.nl/searchresult?context=ko. Je kunt uiteraard ook je eigen producten op Groen Gelinkt zetten zodat andere NME centra daar wat aan hebben.

 

 

In het kader van het traject ‘Groene Dagopvang’ is een aantal uitwisselingsbijeenkomsten georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomsten maakten medewerkers van kinderopvang- en van NME organisaties kennis met elkaar en werden behoeften gepeild. Er zijn bijeenkomsten geweest in Hardenberg, Goes, Deventer, Amsterdam en Utrecht en het blijkt dat kinderopvangorganisaties hun wensen en behoefte goed aan kunnen geven.

 

Behoefte kinderopvang (t.b.v. natuurbeleving):

• Scholing van de medewerkers van de kinderopvang rondom natuurbeleving.

• Uitwisseling van ervaringen en  ideeën onderling (georganiseerd door NME centrum, bijvoorbeeld in een netwerk).

• Hulp bij het gesprek met de GGD (toetsing op veiligheid) en samen overleggen hoe je regels opstelt voor veiligheid en dit aan ouders communiceren. 

• Goede materialen (te koop of te huur) en tips voor leskisten (zelf maken) per locatie.

• Activiteiten per leeftijdsgroep (babygroep, dreumes, peuters).

• Kortdurende activiteiten op locatie of in de buurt van de kinderopvang.

• Specifiek programma voor 1 dag (vakantie) op locatie voor groep 4-8 jaar en ouder.

• Tips, ideeën en argumenten om collega’s mee te krijgen.

• Tips voor leuke plekken om te bezoeken en hoe dit te organiseren.

• Kennis over mogelijkheden voor inrichting van een uitdagende buitenruimte.

• Ideeën voor het inschakelen van vrijwilligers/ouders (naast verplichte leidster/kind ratio).

• Argumenten om ouders te overtuigen van het belang van natuurbeleving en vies worden. 

 

 

 

 

 

Aan de slag!

 

De kinderopvang wil, naast excursies naar heemtuin of stadsboerderij, graag groene activiteiten en natuurbeleving dicht bij de eigen locatie. Elke kinderopvanglocatie is anders, dus maatwerk is vereist.

Voor NME organisaties is het belangrijk te beseffen dat natuuractiviteiten in de kinderopvang, in tegenstelling tot activiteiten voor het onderwijs, niet educatief maar pedagogisch gericht zijn. Het gaat in de kinderopvang veel meer om beleven dan om leren. En het beleven heeft waarde voor de persoonlijke ontwikkeling van het kind. Dat kan door natuurbeleving ‘kindvolgend’ te laten zijn. Zien wat kinderen boeit en bezig houdt en daar op doorgaan, dat is een goede benadering. Een takje zien, een rups vinden, een regenworm op je hand…. Het vormen prachtige aanleidingen voor beleving.

Beraadt u zich als NME organisatie op de doelgroep kinderopvang? Dan is dit zeker een goed moment, immers: 2014 wordt het jaar van de groene kinderopvang!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hulp en ondersteuning

Veldwerk Nederland

Veldwerk Nederland is het landelijk kenniscentrum voor natuureducatie en één van haar specialisaties is de kinderopvang. Deze kennis stelt Veldwerk Nederland beschikbaar aan  NME-centra. Met trainingen, advies op maar en praktische informatie. Veldwerk Nederland ontsluit kennis en ervaring rond natuur in de kinderopvang onder de naam Kind van Nature. Jaarlijks organiseert Veldwerk Nederland de conferentie Kind van Nature. Ook onderhoudt zij de gelijknamige website met een schat aan informatie, literatuur en praktijkvoorbeelden.

Ter gelegenheid van het Jaar van de Groene Kinderopvang organiseert Veldwerk Nederland in 2014 een tweedaagse conferentie met lezingen, workshops, infomarkt en locatiebezoeken.

Voor meer informatie:

www.veldwerknederland.nl

www.modderdag.nl

www.kindvannature.nl

Op de site van Kind van Nature vind je ook informatie over o.a. het netwerk Springzaad, een aantal ZZP-ers gericht op groen in de kinderopvang, de Groene Giraf en Groen Cement.

Cailin Partners

Cailin Partners zorgt ten aanzien van de kinderopvang voor strategisch beleidsadvies voor NME organisaties, procesbegeleiding voor de kinderopvang en facilitering van uitwisseling (voorbeeld ANMEC, NME Utrecht). www.cailinpartners.nl

 

Organisaties betrokken bij de kinderopvang

Boink is de belangenvereniging van ouders in de kinderopvang & peuterspeelzalen. www.boink.info

Het Waarborgfonds Kinderopvang ondersteunt organisaties die investeren in de opvang en de ontwikkeling van kinderen. Het waarborgfonds richt zich daarbij op goed ondernemerschap, verantwoord investeren en kwaliteit van huisvesting. www.waarborgfondskinderopvang.nl

Movisie is een landelijke kennisorganisatie en heeft de gratis handreiking ‘Na schooltijd de natuur beleven’ ontwikkeld over samenwerking op lokaal niveau om een groen naschools aanbod te realiseren: zie: http://www.movisie.nl/publicaties/na-schooltijd-natuur-beleven

 

Groen in de kinderopvang; een nieuwe uitdaging voor NME organisaties

 

Bowine Wijffels (Cailin Partners) &

Marc Veekamp (Veldwerk Nederland)

 

Inleiding

 

Organisaties voor kinderopvang focussen zich op kwaliteitsverbetering. Natuur is daarbij één van de favoriete thema’s. Daartoe klopt de kinderopvang niet alleen aan bij Veldwerk Nederland maar ook steeds meer bij lokale NME-centra.

2014 is het jaar van de groene kinderopvang. Een mooi moment voor NME organisaties om zich te beraden om deze mogelijke doelgroep. In dit artikel gaan Bowine Wijffels en Marc Veekamp in op de mogelijkheden die er voor NME centra zijn om ondersteuning te bieden aan kinderopvangorganisaties.

Met dank aan de bijdrage van een aantal medewerkers van lokale NME centra (A’dam, Utrecht en Deventer). Deze bijdragen vindt u in de kaders. 

 

 

Kinderopvang en groene pedagogiek

 

De kinderopvang betreft allerlei vormen van niet schoolse situaties waarbij kinderen worden opgevangen. Binnen de kinderopvang wordt een onderscheid gemaakt in dagopvang, BSO (buitenschoolse opvang), peuterspeelzalen, voorschoolse opvang en tussenschoolse opvang. Het gaat om de leeftijd 0 – 12 jaar en de opvang is meestal georganiseerd in leeftijdsgroepen. Soms zijn er gemengde, zogeheten verticale groepen. De kinderopvang in Nederland bestaat uit formele opvang en informele opvang. Voor formele opvang gelden  kwaliteitseisen en alleen  kunnen ouders een kinderopvangtoeslag krijgen.

 

De sector kinderopvang heeft haar roots in de bewaarplaatsen voor kleine kinderen die eind 19e eeuw zijn ontstaan als voorziening voor vrouwen waarvan de man geen of niet genoeg geld verdiende of die geen man (meer) hadden. Sindsdien heeft de sector een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Waar de bewaarplaatsfunctie aanvankelijk centraal stond, is in de tweede helft van de vorige eeuw de pedagogische meerwaarde centraal komen te staan. De kinderopvang is steeds meer gaan opereren als mede-opvoeder en gelijkwaardige partner van ouders, overheid en onderwijs. De gerichtheid op opvoeding en ontwikkeling van kinderen maakt dat de kwaliteit hoog op de agenda van de sector kwam te staan.

Na de laatste eeuwwisseling is de kinderopvang spectaculair gegroeid. Echter de recentelijke economische recessie heeft een einde gemaakt aan deze groei. Daarbij komt het effect van de veranderende financiering van de kinderopvang. Sinds de rijksoverheid een veel groter deel van de kosten van de opvang bij ouders neerlegt is een enorme vraaguitval in de sector opgetreden. Het lijkt er op dat specialistische opvang zoals de groene dagopvang/BSO’s vooralsnog minder hard getroffen worden door de gevolgen van de vraaguitval. De investeringen in kwaliteit staan echter in de hele sector onder druk .

 

Op basis van de Wet Kinderopvang zijn pedagogische kaders ontwikkeld, waar Veldwerk Nederland als één van de partijen over mee heeft gepraat. Deze kaders vormen een breed gedragen gemeenschappelijk inhoudelijk streven naar kwaliteit. Natuur heeft in de kaders voor de dagopvang (0-4) en voor de BSO (4-12) een duidelijke plek gekregen. Tegelijkertijd is maatschappelijk een beweging op gang gekomen rond belang van natuur voor kinderen, o.a. door het boek ‘Het laatste kind in het bos’ van Richard Louv. Deze beide bewegingen hebben de basis gelegd voor de zogenoemde groene pedagogiek. Daarmee kreeg natuurbeleving een echte plek. De relatie kind-natuur is heel lang hoofdzakelijk bekeken vanuit het gezichtspunt van een vak of leergebied in de school (natuuronderwijs) en van het opvoeden van kinderen tot een verantwoorde omgang met de natuur (natuur- en milieueducatie). De laatste decennia zien we, onderbouwd door onderzoek, een verandering van perspectief; ervaringen met natuur zijn belangrijk voor het welzijn en een gezonde ontwikkeling van kinderen .

 

Met een toenemende aandacht voor kwaliteit, is ook de aandacht voor groene pedagogiek toegenomen. Met name het beleven van groen is goed voor de ontwikkelingen van jonge kinderen. Natuurbeleving en natuuractiviteiten zijn goed voor zowel de emotionele, motorische als sociale ontwikkeling van kinderen, zo blijkt uit onderzoek.

 

 

 

Rol van NME organisaties

 

Waar de NME centra zich traditioneel richten op met name het primair onderwijs, verkennen zij de laatste jaren nieuwe doelgroepen zoals het voortgezet onderwijs, het beroepsonderwijs, zorg- en ouderencentra, recreatie- en toeristische bedrijven en, niet in de laatste plaats, de kinderopvang. Tegelijk verandert ook de werkwijze van NME centra naar meer klantgericht en vraag gestuurd.. Hierbij gaat het niet (alleen) om het ontwikkelen van aanbod, maar vooral om in gesprek achterhalen wat de wensen van een specifieke klantgroep zijn. Een benadering die goed bij de kinderopvang past.

 

Zoals gezegd, zit de sector kinderopvang in zwaar weer. Grote investeringen zullen daardoor beperkt mogelijk zijn. De kinderopvang zoekt vooral naar laagdrempelige ondersteuning waarbij de investeringen minimaal zijn. Lokale NME centra kunnen hier goed op inspelen. Met relatief weinig inspanning kunnen zij locaties en activiteiten geschikt maken voor de kinderopvang. De relaties van NME organisaties met diverse lokale natuurverenigingen zijn eenvoudig te ontsluiten voor de kinderopvang.

Veldwerk Nederland steunt al jaren kinderopvang organisaties. Ook in trajecten als ‘Groen

 

Gescoord en ‘Groene Dagopvang’  is goed te merken dat er minder budget is voor grote investeringen zoals de aanleg van een groene buitenruimte. Vaak kan het ook eenvoudiger. Een uitdagende groene buitenruimte is geweldig, maar zelfs zonder een fraaie buitenruimte is natuurbeleving mogelijk.  Veldwerk Nederland legt hiervoor op lokaal niveau steeds vaker contact met de lokale NME organisatie.

Uit alle trajecten blijkt overigens dat voor werkelijke implementatie van natuurbeleving aan de volgende vier belangrijkste pijlers aandacht moet worden gegeven: draagvlak bij management, deskundigheid en enthousiasme bij pedagogisch medewerkers, begrip bij ouders en goede verankering in het (pedagogisch) beleid van de organisatie. Wie alleen investeert in beleid, bereikt weinig. Omgekeerd, alleen de handen in de grond leidt tot frustraties op termijn want de activiteiten worden niet geborgd in de organisatie. Alleen maar activiteiten aanbieden aan de kinderopvang zorgt dus niet voor verankering op termijn, zo is onze ervaring. Managers beslissen, maar ouders en medewerkers zijn cruciaal voor het welslagen van groen in de kinderopvang…! 

Voor meer informatie hierover verwijzen we graag naar de DVD ‘Groen is Gras’ . 

 

Groen gelinkt

Het ondersteunen van de kinderopvang betekent niet altijd aanbieden van materialen. Er is veel meer behoefte aan advies, tips en ideeën om met groen activiteiten te ondernemen. Mocht je echter wel materialen willen aanbieden, kijk dan vooral eerst wat er is. Dat kan bijvoorbeeld via Groen Gelinkt (www.groengelinkt.nl).

Ben je niet bekend met Groen Gelinkt, bekijk dan deze informatie: http://www.groengelinkt.nl/over-groengelinkt.  Wel bekend? Dan kun je direct door naar producten voor de kinderopvang: http://groengelinkt.nl/searchresult?context=ko. Je kunt uiteraard ook je eigen producten op Groen Gelinkt zetten zodat andere NME centra daar wat aan hebben.

 

 

In het kader van het traject ‘Groene Dagopvang’ is een aantal uitwisselingsbijeenkomsten georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomsten maakten medewerkers van kinderopvang- en van NME organisaties kennis met elkaar en werden behoeften gepeild. Er zijn bijeenkomsten geweest in Hardenberg, Goes, Deventer, Amsterdam en Utrecht en het blijkt dat kinderopvangorganisaties hun wensen en behoefte goed aan kunnen geven.

 

Behoefte kinderopvang (t.b.v. natuurbeleving):

• Scholing van de medewerkers van de kinderopvang rondom natuurbeleving.

• Uitwisseling van ervaringen en  ideeën onderling (georganiseerd door NME centrum, bijvoorbeeld in een netwerk).

• Hulp bij het gesprek met de GGD (toetsing op veiligheid) en samen overleggen hoe je regels opstelt voor veiligheid en dit aan ouders communiceren. 

• Goede materialen (te koop of te huur) en tips voor leskisten (zelf maken) per locatie.

• Activiteiten per leeftijdsgroep (babygroep, dreumes, peuters).

• Kortdurende activiteiten op locatie of in de buurt van de kinderopvang.

• Specifiek programma voor 1 dag (vakantie) op locatie voor groep 4-8 jaar en ouder.

• Tips, ideeën en argumenten om collega’s mee te krijgen.

• Tips voor leuke plekken om te bezoeken en hoe dit te organiseren.

• Kennis over mogelijkheden voor inrichting van een uitdagende buitenruimte.

• Ideeën voor het inschakelen van vrijwilligers/ouders (naast verplichte leidster/kind ratio).

• Argumenten om ouders te overtuigen van het belang van natuurbeleving en vies worden. 

 

 

 

 

 

Aan de slag!

 

De kinderopvang wil, naast excursies naar heemtuin of stadsboerderij, graag groene activiteiten en natuurbeleving dicht bij de eigen locatie. Elke kinderopvanglocatie is anders, dus maatwerk is vereist.

Voor NME organisaties is het belangrijk te beseffen dat natuuractiviteiten in de kinderopvang, in tegenstelling tot activiteiten voor het onderwijs, niet educatief maar pedagogisch gericht zijn. Het gaat in de kinderopvang veel meer om beleven dan om leren. En het beleven heeft waarde voor de persoonlijke ontwikkeling van het kind. Dat kan door natuurbeleving ‘kindvolgend’ te laten zijn. Zien wat kinderen boeit en bezig houdt en daar op doorgaan, dat is een goede benadering. Een takje zien, een rups vinden, een regenworm op je hand…. Het vormen prachtige aanleidingen voor beleving.

Beraadt u zich als NME organisatie op de doelgroep kinderopvang? Dan is dit zeker een goed moment, immers: 2014 wordt het jaar van de groene kinderopvang!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hulp en ondersteuning

Veldwerk Nederland

Veldwerk Nederland is het landelijk kenniscentrum voor natuureducatie en één van haar specialisaties is de kinderopvang. Deze kennis stelt Veldwerk Nederland beschikbaar aan  NME-centra. Met trainingen, advies op maar en praktische informatie. Veldwerk Nederland ontsluit kennis en ervaring rond natuur in de kinderopvang onder de naam Kind van Nature. Jaarlijks organiseert Veldwerk Nederland de conferentie Kind van Nature. Ook onderhoudt zij de gelijknamige website met een schat aan informatie, literatuur en praktijkvoorbeelden.

Ter gelegenheid van het Jaar van de Groene Kinderopvang organiseert Veldwerk Nederland in 2014 een tweedaagse conferentie met lezingen, workshops, infomarkt en locatiebezoeken.

Voor meer informatie:

www.veldwerknederland.nl

www.modderdag.nl

www.kindvannature.nl

Op de site van Kind van Nature vind je ook informatie over o.a. het netwerk Springzaad, een aantal ZZP-ers gericht op groen in de kinderopvang, de Groene Giraf en Groen Cement.

Cailin Partners

Cailin Partners zorgt ten aanzien van de kinderopvang voor strategisch beleidsadvies voor NME organisaties, procesbegeleiding voor de kinderopvang en facilitering van uitwisseling (voorbeeld ANMEC, NME Utrecht). www.cailinpartners.nl

 

Organisaties betrokken bij de kinderopvang

Boink is de belangenvereniging van ouders in de kinderopvang & peuterspeelzalen. www.boink.info

Het Waarborgfonds Kinderopvang ondersteunt organisaties die investeren in de opvang en de ontwikkeling van kinderen. Het waarborgfonds richt zich daarbij op goed ondernemerschap, verantwoord investeren en kwaliteit van huisvesting. www.waarborgfondskinderopvang.nl

Movisie is een landelijke kennisorganisatie en heeft de gratis handreiking ‘Na schooltijd de natuur beleven’ ontwikkeld over samenwerking op lokaal niveau om een groen naschools aanbod te realiseren: zie: http://www.movisie.nl/publicaties/na-schooltijd-natuur-beleven

 


Laatste agendapunten
Geen agendapunten gevonden.

Laatste vacatures
Geen vacatures gevonden.

Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor het ontvangen van een e-mail bij nieuwe nieuwsberichten en agendapunten.
(u ontvangt alleen een e-mail wanneer er nieuwe nieuwsberichten of agendapunten zijn)
e-mailadres: 
frequentie: 
 
NMEpodium is een samenwerkingsverband van IVN, GDO, Veldwerk Nederland, SMEAdvies en VVM Sectie NME en is financieel mogelijk door het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.