Gelderse Kwaliteitsmeter nu voor iedereen
Artikel vakblad Podium oktober 2006
door Ineke Noordhoff
‘Al onze lessen en leskisten zijn door de Kwaliteitsmeter gescreend. Hoe vaker je ermee werkt, des te leuker het wordt.’ Bernhard Harfsterkamp van Natuuractiviteitencentrum De Huusker in Winterswijk is er eenduidig over: de kwaliteitsmeter heeft het lesmateriaal beter gemaakt. Eigenlijk willen wij geen materiaal meer hebben dat niet is getoetst. ‘Daarom is het wel zo prettig dat de Kwaliteitsmeter nu overal in het land beschikbaar is’, aldus Harfsterkamp.
‘Wij werken er al tien jaar mee, want de Kwaliteitsmeter is destijds hier in Gelderland ontwikkeld door de samenwerkende NME-organisaties, het NME-GOS. In het begin hadden we uitgebreide discussies over de uitgangspunten. Maar met iedere volgende versie is de Kwaliteitsmeter eenduidiger geworden.’
En nu is het instrument via IVN Nederland beschikbaar voor alle NME-organisaties. Wie ermee begint, meldt zich aan bij het kenniscentrum van IVN Nederland via kenniscentrum@ivn.nl. Via de website podiumonline@ivn.nl/kwaliteitsmeter kan iedereen de criteria van de kwaliteitsmeter en het Basispakket downloaden. Nieuwe deelnemers bieden minimaal vijf lespakketten aan om te laten screenen op kwaliteit. Na deze screening wordt er een rapport opgemaakt dat de sterke en zwakke punten in kaart brengt.
Harfsterkamp: ‘Als het goed is, doe je verder niets. Maar soms komen er punten naar voren die je kunt verbeteren. Wij ontdekten bijvoorbeeld dat we vaak vergaten om te evalueren. We dachten er gewoon niet aan om systematisch na te gaan wat de leerlingen ervan opstaken of docenten te vragen om een reactie. In het begin bleken een paar lessen zo slecht, dat we ze er helemaal uit gehaald hebben.
Vroeger als we een lespakket ontwikkelden, deden we dat meer vanuit ons gevoel. De Kwaliteitsmeter heeft erg geholpen om gerichter te werken. Als je nog in de ontwikkelfase zit, en je ontdekt zwakke punten, kun je nog relatief eenvoudig aanpassingen doen. Dat levert tijdwinst op en het kost minder geld dan wanneer je later iets moet veranderen. Je doet het eigenlijk in een keer goed. Vaak gebruiken we de Kwaliteitsmeter nu als een soort checklist. Het stimuleert ook om jezelf vragen te stellen. Welke didactische methode gebruik je en waarom eigenlijk? Over zulke zaken hebben we tegenwoordig veel meer discussie.’
Jeanne Hup van IVN Nederland heeft de opschaling van het Gelderse project naar landelijk niveau begeleid. ‘In Gelderland is het zo succesvol dat we vaak de vraag kregen of dit ook landelijk kon. Er zijn nu drie mensen die NME-producten op kwaliteit kunnen screenen, maar dat is voor landelijke dekking veel te weinig. Daarom zijn er twaalf mensen in opleiding. We hebben het computerprogramma dat erachter zit, zo gemaakt dat het overal toegankelijk is via een wachtwoord.’
De Kwaliteitsmeter is een instrument voor NME-materialen en -diensten die de kwaliteit meet van afzonderlijke producten op negen criteria. Bijvoorbeeld in hoeverre het product bijdraagt aan de kerndoelen voor het basisonderwijs.
Ook wordt in kaart gebracht wat de samenhang is in het aanbod van NME-producten van deelnemers aan de Kwaliteitsmeter. Dit gebeurt via het Basispakket. Dit is een visie ontwikkeld op NME in relatie tot Duurzaamheid. Dit Basispakket kent een zestal ontwikkelingsgebieden, zoals Besef, Zorg en Verantwoordelijkheid en Waardering. Hierin komen doorgaande leerlijnen, didactische aanpak en leerinhouden aan de orde.
Jeanne Hup: ‘Elk product of elke dienst valt in een ontwikkelingsgebied. Zo krijgt een centrum inzicht in hun hele aanbod voor het basisonderwijs en weten ze in welke ontwikkelingsgebieden leemtes zitten of waar producten oververtegenwoordigd zijn. Als ze dan geld hebben om nieuwe producten over te nemen, kunnen ze daar rekening mee houden.’
Lesmateriaal dat door de Kwaliteitsmeter is beoordeeld, kan aangeboden worden voor een centrale databank. Daar kunnen de centra met elkaar uitwisselen. ‘Zo stimuleren we samenwerking. Centra hoeven niet alles zelf te ontwikkelen, daarvoor ontbreekt ook veelal het geld. Als je geschikt materiaal ziet, kun je contact opnemen met het centrum voor overname.’
Inmiddels zitten er 700 NME-materialen en -diensten in de database, het merendeel uit de Gelderse kraamkamer. Nieuwkomers krijgen dus al een keur van materialen voor ogen. Om de uitwisselingsgedachte te koesteren en de database te vullen met materialen moeten alle deelnemers tenminste vijf producten of diensten inbrengen.
De Kwaliteitsmeter, het basispakket en de database voor het primair onderwijs zijn ontwikkeld door het Gelders Overleg- en Samenwerkingsverband van NME-centra (NME-GOS) en dit jaar door IVN Nederland opgeschaald. Deelnemers betalen eenmalige instapkosten van 400 euro; daarna geldt een jaarabonnement van 76,90 euro. Voor overname van een lespakket kan extra geld in rekening worden gebracht. Aanmelding van nieuwe deelnemers loopt via IVN Nederland, telefoon 020-6228115, e-mail kenniscentrum@ivn.nl. Of via de contactpersonen voor de kwaliteitsmeter bij het IVN Consulentschap in elke provincie. Informatie over de kwaliteitsmeter is via www.podiumonline.nl/kwaliteitsmeter in te zien en te downloaden.
