Onderzoek natuurbeleving bij sportende jongeren
Onderzoek van TNS NIPO - in opdracht van Stichting wAarde – leert dat acht op de tien jongeren (13 – 24 jaar) bewust de vrije natuur opzoeken om te sporten. Met name fietsen, wandelen, zwemmen en schaatsen zijn populair. Als belangrijkste toegevoegde waarde van het buitensporten in de vrije natuur wordt door 91% van de jongeren ‘frisse lucht’ genoemd. Daarnaast worden ook vaak de mooie omgeving, de ruimte, de stilte en de rust gewaardeerd.
De uitkomst is opmerkelijk omdat vrij algemeen wordt aangenomen dat jongeren weinig tot niets met natuur hebben. Er zou sprake zijn van een ‘natuurlijke time-out’. De interesse voor natuur, die jongeren soms van kinds af aan is bijgebracht, zou vanaf het moment van puberen op een lager pitje komen. Je kunt hooguit hopen, zeggen veel deskundigen, dat hun gevoel bij natuur jaren later weer wat oplaait. Veel jongeren, die naar eigen zeggen geen tijd hebben om de natuur in te gaan, maken als vanzelfsprekend wel tijd om lekker te gaan sporten. Natuurbeleving komt daarbij op de tweede plaats, maar heeft veel impact. De bordjes bij natuurgebieden dat ‘vrij wandelen is toegestaan’ zijn ouderwets en achterhaald. Natuurbeleving is veel meer dan wandelen alleen. In overleg met sportbonden en natuurorganisaties wil Stichting wAarde de bekendheid over natuur en daarnaast bereikbaarheid en toegankelijkheid van natuur voor sportende jongeren vergroten.
Ongeorganiseerd genieten
Het merendeel van de buitensportende jongeren sport niet in clubverband en maakt geen gebruik van bepaalde paden, routes of speciaal ingerichte velden. (Slechts 30%, van de fietsende jongeren houdt zich aan routes of paden, 22% van de hardlopers en eveneens 22% van de schaatsers/skaters.)
Driekwart van de jongeren geeft aan dat hij/zij tijdens het buitensporten zijn/haar afval niet in de natuur achterlaat. De helft van de jongeren geeft aan geen onnodig lawaai te maken om dieren niet te storen.
Zeven op de tien jongeren weten zich een mooie gebeurtenis uit de natuur te herinneren. De herinneringen zijn divers, van het genieten van een ondergaande zon en ontmoetingen met dieren tot gletsjerwandelingen in Canada.
Straatinterviews
De resultaten van het TNS NIPO-onderzoek sluiten naadloos aan bij de resultaten van een kwalitatief onderzoek op basis van straatinterviews die Stichting wAarde onder stadsjongeren houdt. Jongeren die op straat worden aangesproken met de vraag wat zij van natuur vinden, geven in eerste instantie vaak nietszeggende antwoorden. Natuur lijkt hen weinig te kunnen schelen en voor een gepland bezoek aan de bossen hebben ze het echt te druk. Pas als hen gevraagd wordt naar hun favoriete sporten blijken ze wel degelijk geďnteresseerd. Een breed scala van activiteiten ontrolt zich: hardlopen, fietsen, zwemmen, paardrijden, schaatsen,…. Voor sporten máák je tijd, geven de jongeren aan op een toon alsof dat bijna te vanzelfsprekend is om te noemen. En ja, natuurlijk doen ze dat liever buiten in de natuur, dan in een drukke stad of in een zweterige hal.
Citaten jongeren
Enkele citaten van de jongeren die op straat, in kroeg of klas werden aangesproken:
“Bij geluiden in de stad moet je alert blijven, bijvoorbeeld bij het geluid van een auto. In het bos voel ik me veilig en vertrouwd.”
“In de stad met betonnen muren en bakstenen ziet het er niet gezond uit. Baksteen en beton is dood. Je krijgt een opgesloten idee in de stad. Niet zo vrij.”
“Ik loop ook liever door het bos dan door een stad. In de stad heb je smog en uitlaatgassen. Als je door het bos loopt en het heeft net geregend dan ruikt het echt lekker.”
“Ik was vanochtend aan het mountainbiken in het bos. Toen heb ik nog een rondje gemaakt omdat ik het zo leuk vond. Dat doe ik in de stad niet. Je denk dan niet: Ik vond het zo’n leuke straat, nou die doe ik nog een keer!”
“Buiten word je minder moe.”
Consequenties voor natuurbeleid, inrichting en beheer
Stichting wAarde is een overleg gestart met diverse sportbonden en collega-natuurorganisaties om gezamenlijk de consequenties van deze nieuwe inzichten voor natuurbeleid, inrichting en beheer uit te werken. Op dit moment wordt door terreinbeherende organisaties al het een het ander voor sportende jongeren gedaan – zo zijn er diverse mountainbike- en kanoroutes uitgezet – maar met name op het gebied van natuurbeleving door ongeorganiseerde – niet in clubverband – sportende jongeren is nog veel te winnen.
Gedacht wordt onder meer aan:
- volledig vrije sport-natuur-zones in natuurgebieden rond grote steden
- het aanbieden van excursies door actief mee-sportende boswachters
- specifieke communicatie gericht op in de natuur sportende jongeren
- intensivering van samenwerking tussen sportbonden en
- natuurorganisaties.
Natuurbeleving door jongeren in de leeftijd van 13 tot 24 jaar is niet alleen belangrijk voor de gezondheid en het welbevinden van de jongeren zelf, maar kan ook van grote waarde zijn voor het maatschappelijk draagvlak voor natuurbescherming en de aanpak van het klimaatprobleem.
Geďnteresseerd in de uitkomsten van het TNS NIPO onderzoek? Stuur een mail naar info@waarde.nl en u ontvangt van ons de digitale versie van het rapport.
