Op 5 oktober 2011 kwamen 15 NME professionals vanuit het hele land naar Amersfoort voor de workshop ‘Bezuinigingen op NME. What’s the problem?’. Deze werd georganiseerd en begeleid door Tarsy Lössbroek (NME) en Rosa Lucassen (LvDO). Hieronder een kort, puntsgewijs verslag.

1. Beoogde opbrengst workshop

Vanuit de organisatie:

• NME-ers bespreken de bezuinigingen met collega’s in het werkveld (‘lotgenotencontact’)
• NME-ers krijgen zicht op mogelijke kansen en ombuigingen: buiten de eigen focus
• NME-ers doen een positieve ervaring op met ‘omdenken’
• NME-ers krijgen handelingsperspectief om in de ‘thuissituatie’ pro-actief op te treden
• Het Programmabureau krijgt input vanuit NME werkveld t.b.v. de gewenste transitie

Vanuit de deelnemers:

• Inspiratie, handvatten, nieuwe mogelijkheden, anticiperen op de toekomst, creatieve oplossingen, meehuilen met de wolven.

2. Waarden bij veranderingen

Rosa stelde als doel ‘ruimte te maken voor de veranderingen die we echt moeten maken’. Wat is op persoonlijk niveau nu werkelijk belangrijk bij grote veranderingen?

De antwoorden van de deelnemers zijn in een aantal categorieën onder te brengen:

Perspectief: ‘Positieve toekomst blijven zien’, ‘Een helder perspectief hebben’, ‘Uitdagingen zien’, ‘Nieuwe kansen zien’

Eigen positie: ‘Niet van God los, maar ankers nodig om de verbondenheid en geborgenheid te waarborgen’, ‘Herwaarderen van eigen positie’, ‘Weten waar je staat, op alle niveaus’

Verbinding: ‘Blijven linken’, ‘Betrokkenheid’, ‘Vrijheid van handelen en denken, maar met gezamenlijke ambities’, ‘Mensen moeten het zelf ook willen, dus moeten meegenomen worden’

Anders denken: ‘Buiten de gebaande paden treden’, ‘De blik verbreden door te sparren’, ‘Omdenken, een open mind’

3. Globale analyse van de bezuinigingen op NME

Alle deelnemers van de workshop is gevraagd om een globaal beeld te geven van de bezuinigingen op NME waar zij mee te maken hebben. Enkele bevindingen:

Cijfermatig

• Er zijn grote verschillen in de omvang van de bedragen, zowel absoluut (€15.000 tot €1.000.000) als relatief
• Bedragen zeggen niet noodzakelijkerwijs iets over de impact van de bezuiniging,
• De bedragen zijn duidelijk boekhoudkundige bedragen, dat wil zeggen dat ze niet op basis van inhoudelijke afwegingen, maar op cijfermatige afwegingen zijn gebaseerd

Doelgroepen: wie merken er iets van de bezuinigingen?

• Leerlingen uit het basisonderwijs
• IVN-vrijwilligers
• Collega-ambtenaren
• Burgers

Opmerkingen:

Men vreest voor klassenverschil wanneer scholen zelf moeten betalen voor NME. Rijkere scholen kunnen hun kinderen wel (goed) bedienen, armere scholen niet meer

Burgers merken het bijvoorbeeld, omdat er geen acties tegen zwerfafval en hondenpoep meer plaatsvinden: invloed op leefomgeving

Bestuurders zijn soms verrast door de effecten van(weg)bezuinigingen. Ze hebben niet altijd overzicht over effecten van (contrasterende) maatregelen

Een bijzonder effect kan zijn dat door bezuinigingen de omvang van NME voorzieningen

(positie in infrastructuur, accommodatie, capaciteit voor kennis/talentontwikkeling, ondersteuningsmogelijkheden) onder een kritieke grens komt. Dit kan erin resulteren dat ze voor de buitenwereld als partner en dienstverlener structureel minder aantrekkelijk is.

Wie zijn de ‘beslissers’ van de bezuinigingen:

Gemeenteraad, wethouders (in zeer beperkte zin), ambtenaren/ beleidsmedewerkers en hun management (leggen via wethouder ideeën/keuzes voor aan College). Daarmee liggen er kansen voor lobbyen/ mobilisatie/ onderhandelingen. Van belang is ook om de politieke logica te kennen.

NME wordt positief gewaardeerd, maar toch wordt er vaak besloten vanuit geldnood en vanwege terugtredende overheid. ‘Gerelateerde bedrijven’ moeten het maar overnemen, ‘scholen moet het maar zelf betalen’.

In sommige gevallen zijn de besluitvormingsprocessen nog in gang en is er nog actie mogelijk, in andere gevallen zijn die processen al afgerond en zijn het gedane zaken. Besluitvormers blijken vaak gevoelig voor lopende afspraken in nieuwe (begrotings)periodes, dus laat bestaande afspraken voor de nieuwe periode meewegen in de besluitvorming. Ook is er de ervaring dat afspraken met stichtingen waar NME is belegd, langer overeind blijven dan de afspraken binnen de eigen gemeentelijke organisatie.

4. Aangrijpingspunten om bij te dragen aan een duurzame lokale samenleving

Scholen

Ideeën: inzamelingsacties, vouchers voor betalers

Vragen: wat kan zelf betaald worden?

Coalities

Ideeën: burgerinitiatieven, ontmoetingsplekken, krachten bundelen met andere NME-ers en bedrijven

Vragen: wat speelt in de buurt?

Positionering

Ideeën: Op zoek naar urgenties/issues om bij aan te sluiten, schaalvergroting

Vragen: is de naam NME nog geschikt? Wat was je doel en kan/moet dit aangepast worden? Moet NME breder kijken? Welke juridische vorm is het meest geschikt?

Overige ideeën

• Masterclasses voor beleidsambtenaren
• Koppelingen NME – taakvelden
• Maak het de beslissers moeilijk te bezuinigen
• Zoek groeipotentieel, nieuwe ‘markten’
• Als stichting kun je goedkoper werken bv vanwege (veelal) ontbreken BTW-plicht

5. Oogst

Algemeen: er is nieuwe inspiratie gevonden en er zijn concrete ideeën gedeeld in groepsgesprekken:

• Vervanging van zieke leerkrachten door NME-ers met didactische aantekening
• BSO’s actief benaderen
• NME aanbieden als anti-stressmaatregel
• Out of the box-denken, dat brengt je bij nieuwe partijen
• Marktmodellen, businessopportunities hanteren
• Een maatje zoeken in je eigen organisatie/afdeling om lasten te delen en om te sparren
• Op zoek gaan naar andere organisaties/bedrijven voor samenwerking, ook buiten de voor de hand liggende (duurzame) partijen
• Maak een financiële factsheet voor NME
• Geld vragen voor diensten
• Meer doen met oude ideeën, ze niet laten liggen

6. Overige inzichten

Stel jezelf de vraag: wat doe ik niet meer? Wat kun je loslaten om ruimte te creëren? Aanbod beperken geeft rust. Maak keuzes.

Rennen versus Reflecteren: ideeën zijn er niet zomaar, vindt partijen die (wél) met je meedenken. Claim tijd om in te kunnen spelen op de opgelegde bezuinigingen. In die tijd heldere keuzes maken om jouw perspectieven te formuleren, zodat je ziet waar je echt voor kunt staan. Je kunt immers niet alles doen, als je blijft rennen kun je niet zien waar de kansen zitten.

NME is een verouderde term, er is behoefte aan nieuw positioneringsverhaal, aansluitend bij andere beleidsterreinen van gemeenten.

Er is behoefte aan informatie over bestaande kaders voor ‘NME’ door rijksoverheid geformuleerd. Zou mooi zijn als dat formeel aan gemeenten wordt aangeboden, bijvoorbeeld middels een brief aan B&W.

7. Afspraken en suggesties voor Programmabureau NME

Terugkoppeling geven van opbrengst workshop

Links naar de powerpointpresentatie van Tarsy, Arcadisrapport verspreiden

Suggestie: prijs in het leven roepen voor beste NME-gemeente?

8. Afspraken met elkaar

Nieuwe bijeenkomst beleggen om te zien wat er is gebeurd. Na enkele maanden, half jaar.

Via LinkedIn contact houden: kijken of dat werkt en anders weer bijeenkomen.