Contextonderwijs is een internationale hype. Ook in Nederland wordt momenteel in het kader van de vakvernieuwingen in de Tweede Fase voor de natuurwetenschappen op grote schaal contextonderwijs ontworpen en geïmplementeerd. De verwachting is dat leerlingen natuurwetenschappelijke vakinhouden beter begrijpen wanneer deze aangeboden worden vanuit praktijkvoorbeelden, zogenoemde contexten. In het kader van de vernieuwingen is inmiddels behoorlijk wat ervaring opgedaan met het ontwerpen van contextonderwijs. Hierdoor wordt duidelijker wat de uitdagingen zijn.

Tip: gebruik een praktijk als context

Een belangrijk ontwerpprincipe is dat aangeboden vakinhouden functioneel moeten zijn om – bijvoorbeeld – een probleem uit de context op te lossen en dat deze functionaliteit duidelijk is voor leerlingen. Een probleem is dat ‘context’ een containerbegrip is. Je kunt er alle kanten mee op. Een bestaande praktijk geeft dan meer houvast. Praktijken hebben namelijk meestal een duidelijk doel, het toepassen of ontwikkelen van natuurwetenschappelijke kennis is er functioneel. Voor de waterkwaliteitmodule zijn uiteenlopende voorbeelden onderzocht van praktijken waarin waterkwaliteit gemonitord wordt: schoon water voor de regenboogvissen van Artis; schoon zwemwater en zwembadwater; gezond drinkwater. In alledrie voorbeelden wordt min of meer dezelfde procedure (basis voor toepassen en ontwikkelen van natuurwetenschappelijke kennis) gevolgd.

Pas wel op voor de valkuil niet voldoende af te bakenen. Praktijken zijn vaak complex en dekken meer dan de beoogde leerdoelen. De kunst is een haalbaar doel te kiezen dat echt aansluit bij de voorkennis die je bij leerlingen mag verwachten.