Oude koek ... maar wel lekker

De eerste column (16 januari 2007)

Wiki NME Podium
 

Oude koek ... maar wel lekker

 

Deze eerste bijdrage behandelt mijn deelname aan een NME-conferentie in Burkina Faso waar ik alweer enige tijd geleden heen kon: een Franstalige conferentie met zo´n kleine 2000 deelnemers uit misschien wel 40 landen. Naar ik hoorde, is er in de wereld nogal wat te doen op Franstalig gebied, kennelijk om de toenemende Engeltalige dominantie op internationale bijeenkomsten het hoofd te bieden.


Levert dat uitgangspunt dan ook wat op voor NME? Tja. Inhoudelijk niet zoveel, als je de ´Déclaration de Ouagadougou´ ziet. Vooral oude koek. Maar op lokatie in het land kom je interessante projecten tegen. Zo had ik het geluk in de Sahel ´terecht te komen´, waar de organisatoren van een project over duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen een bijzondere doelgroepbenadering toepassen: eerst de (tradionele en religieuze) leiders, dan een regionaal samenwerkingscomité tussen dorpen en dan de bevolking in al zijn geledingen doordringen van de noodzaak van dat duurzaamheidsbeginsel. Misschien niet meteen de Nederlandse aanpak, deze hiërarchische werkwijze, maar wel methodologisch doordacht en in het statusminnende West-Afrika heel goed werkend. Een project – met geld van de Wereldbank – dat 15 jaar loopt, dat wel. Maar dan bereik je structureel ook wat, dat bleek hier duidelijk uit de uitstekende presentatie van een projectleider. Klik hier voor deze presentatie.

Wat hebben we nu aan zulke projecten?

Ten eerste dat het leren over natuur en milieu plaatsvindt in de context van de maatschappelijke realiteit, bijvoorbeeld armoede.

Ten tweede dat zicht wordt verkregen op een ´ketenbenadering´ bij de doelgroepenkeus: men bepaalt die niet aan de hand van algemene, vaak tactische, keuzen maar aan de hand van diegenen die zijn betrokken bij een bepaalde kwestie. Is dit nu een ´open deur´? Toch niet, vind ik. De Staalkaart NME (Expertisecentrum LNV, 2003) heeft immers laten zien dat doelgroepenkeuze veelal wordt bepaald door politiek-volgende of financiële overwegingen.
Ten derde is deze aanpak een mogelijkheid om, althans in onze eigen NME, structurele veranderingen in het denken over thema’s te bewerkstelligen. Die veranderingen hebben betrekking op de verschuiving van (natuur)behoud als veelal het leidende thema in de NME naar dat van het duurzame gebruik van ecosystemen. Kort gezegd komt dat erop neer dat de ‘ecologische diensten’ instandgehouden moeten worden, willen we nog met zijn allen kunnen wonen, eten en drinken in de toekomst. Dat thema heeft een grote zwaarte en is natuurlijk niet gemakkelijk te concretiseren. Maar dat is naar mijn mening wèl waarom het gaat in de NME. Wordt natuurbehoud alléén een luxe, is het elitair geworden?

Vakmatig mag zo´n conferentie dan toch wat teleurstellend zijn, er zijn ook andere overwegingen die het eindoordeel bepalen. Zo bleek me tijdens de conferentie dat West-Afrika heel goed is georganiseerd waar het gaat om NME-projecten voor bijvoorbeeld het onderwijs. Vaak zijn die sterk verweven met participatieprojecten voor de lokale bevolkingsgroepen. Daardoor ontstaat een mengeling van educatieve doelen, die hun doorwerking vinden in de totale gemeenschap. Kom daar maar eens in Nederland om.

ErEs
kenniscentrum@ivn.nl

 

NMEpodium is een samenwerkingsverband van IVN, GDO, Veldwerk Nederland, SMEAdvies en VVM Sectie NME en is financieel mogelijk door het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.